تیر برق بیابانی چند ولت برق دارد؟
نوشتههای تازه
اگر در جادهای کویری یا زمینی کشاورزی با یک تیر برق روبهرو شدهاید و میپرسید تیر برق بیابانی چند ولت برق دارد، پاسخ کوتاه این است: در بیش از ۷۰ درصد موارد، خطوطی که در دشتها و مسیرهای برونشهری ایران دیده میشوند شبکهی فشار متوسط ۲۰ کیلوولت هستند. یعنی ۲۰٬۰۰۰ ولت با فرکانس ۵۰ هرتز. در کنار آن، شبکههای فشار ضعیف ۲۳۰ و ۴۰۰ ولت برای تغذیهی روستاها و چاههای آب، و خطوط انتقال ۶۳، ۱۳۲، ۲۳۰ و ۴۰۰ کیلوولت روی دکلهای فلزی مشبک وجود دارند. بنابراین هرگز نباید تیر برقی را «بیخطر» فرض کرد.
تشخیص ولتاژ تیر برق بیابانی از روی تیر
سه نشانهی ظاهری روی تیر برق، پاسخ دقیقتری به پرسش تیر برق بیابانی چند ولت برق دارد میدهد:
- جنس و ارتفاع پایه: تیر بتنی گرد پیش تنیده ۹ متری یا تیر برق بتنی 12 متری گرد معمولاً شبکهی توزیع ۲۰ کیلوولت را حمل میکنند. دکلهای فلزی خرپایی بلند، مخصوص خطوط انتقال فشار قوی هستند.
- تعداد مقره در هر زنجیره: در خط ۲۰ کیلوولت غالباً مقرهی سوزنی یا یک بشقابک دیده میشود، در ۶۳ کیلوولت حدود ۵ تا ۶ بشقابک، و در ۴۰۰ کیلوولت زنجیرهای با بیش از ۲۰ بشقابک.
- آرایش کابلها: هرچه فاصلهی افقی سیمها بیشتر باشد، سطح ولتاژ بالاتر است.
فاصلهی ایمن از خطوط فشار قوی تیر برق بیابانی
در ولتاژهای بالا، تماس مستقیم شرط برقگرفتگی نیست. هوای اطراف سیم در فاصلهی بحرانی یونیزه میشود و قوس الکتریکی جهش میکند. دستورالعملهای ایمنی شرکت توانیر برای افراد غیرمتخصص، فاصلهی نزدیکشدن به شبکهی ۲۰ کیلوولت را دستکم حدود ۳ متر و برای خطوط ۱۳۲ کیلوولت و بالاتر مراتب بیشتر تعیین کرده است. حمل لولهی آبیاری، نردبان آلومینیومی، میلهی چادر یا دکل آنتن در زیر این خطوط، شایعترین سناریوی حادثه در مناطق کشاورزی و بیابانی کشور است.
کابل پارهشده تیربرق بیابانی روی زمین
طوفانهای شن در مناطق مرکزی و جنوب شرقی ایران گاه موجب پارگی کابل انتقال برق میشوند. سیم افتاده ممکن است بدون جرقه یا صدا، برقدار باقی بماند و ولتاژ گام را در شعاع چند متری زمین پخش کند. متخصصان شرکت برق صنعتی آباده، دور شدن با گامهای بسیار کوتاه و بدون بلند کردن پا از سطح زمین، و تماس فوری با سامانهی ۱۲۱ را توصیه میکنند.
چرا خطر تیر برق بیابانی بیشتر از تیر برق شهر است؟
شرایط اقلیمی مناطق کویری، رفتار الکتریکی شبکه را تغییر میدهد و همین نکته پاسخ به پرسش تیر برق بیابانی چند ولت برق دارند را از یک عدد ساده فراتر میبرد.
مقاومت بالای خاک خشک حوالی تیربرق بیابانی
مقاومت مخصوص خاک شنی و خشک بیابانی میتواند به چند هزار اهممتر برسد، در حالی که در خاک رسی مرطوب معمولاً زیر ۱۰۰ اهممتر است. نتیجه این است که سیستم اتصال زمین کارایی کمتری دارد، جریان خطا دیرتر توسط رله تشخیص داده میشود و ولتاژ گام در محل خطا شدیدتر پخش میشود.
آلودگی مقرهها در تیربرق بیابانی
نشست گرد و غبار و ذرات نمکی روی سطح مقره، همراه با رطوبت سحرگاهی، مسیر جریان نشتی ایجاد میکند. این پدیده در خطوط ۶۳ کیلوولت مناطق مرکزی، عامل شناختهشدهی قوس سطحی و برقگرفتگی است. حتی وقتی هیچ تماسی با کابل رخ نداده باشد.
فاصله از مراکز امداد در بیابان
اگر در بیابان بر اثر ولتاژ تیربرق بیابانی دچار برق گرفتگی شوید، باید خوش شانس باشید که اولا همراه داشته باشید و دوما همراه شما نکات اولیه مراقبت بعد از برق گرفتگی را بلد باشد! در مسیرهای برونشهری، زمان رسیدن خودروی اورژآنس ممکن است از ۴۵ دقیقه فراتر رود. بنابراین در حادثهی برقگرفتگی، اقدام اولیهی همراهان تعیینکننده است: قطع تماس مصدوم با استفاده از چوب خشک، هرگز با دست، و تماس همزمان با ۱۲۱ و ۱۱۵.
برق گرفتگی دام و کشاورزی در اثر ولتاژ تیربرق بیابانی
تلفات دام در اثر ولتاژ گام، به دلیل فاصلهی زیاد پاهای حیوان، در روستاهای حاشیهی کویر گزارش میشود.